ΜΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΟΥ ΧΤΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΑ ΙΔΙΑ ΤΗΣ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

ΔΙΟΝΥΣΟΣ, 04.08.2026. Συνέντευξη του κλιμακίου “Εθελοντές Πολιτικής Προστασίας Άνοιξης – Σ.Π.Π.Α.” στο Go For Dionysos, στον Αλέξανδρο Κοκκόλα και Γιάννη Κακούρη.

Το Go For Dionysos, μετά τις επισκέψεις στα Κλιμάκια Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας της Ροδόπολης, του Αγίου Στεφάνου και του Κρυονερίου, βρέθηκε στην Άνοιξη για να γνωρίσει από κοντά τους ανθρώπους μιας ομάδας που αποδεικνύει καθημερινά πως ο εθελοντισμός δεν είναι μόνο προσφορά την ώρα της κρίσης, αλλά μια συνεχής προσπάθεια δημιουργίας και συνεργασίας.

Υπάρχουν εθελοντικές ομάδες που δημιουργήθηκαν από μια ιδέα. Άλλες που γεννήθηκαν μέσα από μεγάλες καταστροφές. Και υπάρχουν και εκείνες που χτίστηκαν κυριολεκτικά από την αρχή. Με ξύλα, πάνελ, βίδες, ιδρώτα, προσωπική εργασία και αμέτρητες ώρες εθελοντικής προσφοράς. Η ιστορία του Κλιμακίου Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Άνοιξης ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Δεν χρειάζεται να περάσουν πολλά λεπτά συζήτησης για να το καταλάβει κανείς.

Πριν ακόμη μιλήσουμε για πυρκαγιές, περιπολίες ή επιχειρήσεις, οι άνθρωποι του κλιμακίου μάς ξεναγούν στον χώρο τους. Και σχεδόν σε κάθε σημείο ακούγεται η ίδια φράση.
«Αυτό το κάναμε μόνοι μας.»

Το isobox που σήμερα λειτουργεί ως βάση του κλιμακίου δεν υπήρχε πριν από τρία χρόνια. Τα παλιά προκατασκευασμένα από τον σεισμό που είχε ο Δήμος στο Αμαξοστάσιο είχαν εγκαταλειφθεί. Οι ίδιοι οι εθελοντές, ένα καλοκαίρι, τα ξήλωσαν κομμάτι-κομμάτι, μετέφεραν τα υλικά, τα συναρμολόγησαν ξανά, τοποθέτησαν πάνελ, πατώματα, παράθυρα και δημιούργησαν έναν χώρο λειτουργικό και φιλόξενο. Χωρίς εργολάβους. Χωρίς συνεργεία. Με προσωπική εργασία και πολύ πείσμα.

«Δώσαμε έναν αγώνα να εδραιωθούμε ως νέο κλιμάκιο. Σήμερα ο κόσμος μάς εμπιστεύεται και νιώθει ότι είμαστε μια καλή ομάδα, ενώ είμαστε πλέον και μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας», μας λέει ο πρόεδρος και πρωτεργάτης του εγχειρήματος Σπύρος Καλύβας.

Μια νέα αρχή

Το κλιμάκιο με τη σημερινή του μορφή ουσιαστικά ξεκίνησε από την αρχή πριν από τρία χρόνια. Η νέα ομάδα επέλεξε να ακολουθήσει τον δύσκολο δρόμο: νόμιμο καταστατικό, πιστοποιήσεις, εκλογές και πλήρη ένταξη στο πλαίσιο της Πολιτικής Προστασίας.

Σήμερα αριθμεί περίπου 40 μέλη, εκ των οποίων περίπου 20 είναι ενεργά επιχειρησιακά και πιστοποιημένα. Δίπλα τους βρίσκονται και αρκετοί ακόμη άνθρωποι που μπορεί να μη συμμετέχουν στις επιχειρήσεις, αλλά προσφέρουν με διαφορετικούς τρόπους: με οικονομική ενίσχυση, χορηγίες, εθελοντική εργασία ή υποστήριξη στις δράσεις της ομάδας. Για τους ανθρώπους του κλιμακίου, όλοι έχουν θέση και όλοι συμβάλλουν στον κοινό σκοπό.

Η προσφορά ξεκινά από τη θέληση

Ρωτάμε ποια είναι η σημαντικότερη προϋπόθεση για να γίνει κάποιος εθελοντής. Η απάντηση έρχεται χωρίς δεύτερη σκέψη. «Το πρώτο πράγμα είναι η θέληση. Να ενδιαφέρεσαι για τον συνάνθρωπό σου.»
Οι δεξιότητες, εξηγούν, αποκτώνται στην πορεία. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει θεωρητικό και πρακτικό μέρος, πιστοποιήσεις, χρήση εξοπλισμού, επικοινωνίες μέσω ασυρμάτων, συνεργασία μέσα στο πλήρωμα, αλλά και σωστή προσέγγιση μιας πυρκαγιάς.

«Θα μάθεις πρώτα να προστατεύεις τον εαυτό σου. Μετά τον διπλανό σου. Και ύστερα τη φύση.»

Δεν πρόκειται μόνο για τεχνικές γνώσεις. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος σκέψης. Ο εθελοντής μαθαίνει να λειτουργεί ως μέλος ομάδας, να εμπιστεύεται τον άνθρωπο δίπλα του, να επικοινωνεί σωστά και να παραμένει ψύχραιμος ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές. Όπως εξηγούν χαρακτηριστικά, σε μια επιχείρηση κανείς δεν λειτουργεί μόνος του. Από αυτόν που κρατά τη μάνικα μέχρι εκείνον που βρίσκεται στην αντλία ή στον ασύρματο, όλοι αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας.

Κάποια στιγμή, ένας από τους εθελοντές μάς περιγράφει με τον πιο απλό τρόπο γιατί αποφάσισε να ενταχθεί στην ομάδα.

«Αντί να κάθομαι σε μια καφετέρια, προτίμησα να κάνω κάτι που να έχει πραγματική αξία», μας λέει.

Δεν το λέει υποτιμώντας τις μικρές απολαύσεις της καθημερινότητας. Το λέει γιατί ανακάλυψε ότι η προσφορά μπορεί να γεμίσει διαφορετικά τον χρόνο σου. Ότι οι ώρες που αφιερώνει σε μια περιπολία, σε μια εκπαίδευση ή σε μια επέμβαση του επιστρέφουν κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: την αίσθηση ότι συνέβαλε, έστω και λίγο, στην προστασία του τόπου και των ανθρώπων του.

Ίσως μέσα σε αυτή τη φράση να κρύβεται ολόκληρη η φιλοσοφία του εθελοντισμού. Δεν είναι θέμα ελεύθερου χρόνου. Είναι θέμα επιλογής. Να μετατρέπεις λίγες ώρες από την καθημερινότητά σου σε κάτι που μπορεί να κάνει τη διαφορά για κάποιον άλλον.

Περισσότερο από ένα κλιμάκιο

Καθώς η συζήτηση εξελίσσεται, συνειδητοποιούμε ότι οι άνθρωποι της Άνοιξης μιλούν λιγότερο για τη φωτιά και περισσότερο για τους ανθρώπους.

«Εδώ είμαστε οικογένεια.» Η φράση επαναλαμβάνεται πολλές φορές.

Για τους περισσότερους, το κλιμάκιο δεν είναι απλώς ένας χώρος υπηρεσίας. Είναι ένας τόπος συνάντησης, αποφόρτισης και ψυχικής ισορροπίας. Είναι το μέρος που οι μεγαλύτεροι θα φέρουν και τα παιδιά τους για να περάσουν καλά, να μάθουν, να νοιάζονται.

«Έρχεσαι εδώ και ξεχνάς τη δουλειά, τα προβλήματα, την καθημερινότητα. Γνωρίζεις καινούργιους ανθρώπους. Κάνεις φίλους.» Όλοι εργάζονται στις δικές τους δουλειές και έρχονται στο κλιμάκιο στον ελεύθερο χρόνο τους. Συντονίζουν τα ωράριά τους, καλύπτουν βάρδιες εκ περιτροπής και οργανώνουν μόνοι τους τη λειτουργία της ομάδας. Για εκείνους, ο εθελοντισμός δεν είναι υποχρέωση αλλά μια συνειδητή επιλογή που βελτιώνει την καθημερινότητά τους.

Οι δυσκολίες δεν λείπουν

Όπως συμβαίνει σχεδόν σε όλες τις εθελοντικές οργανώσεις, έτσι και εδώ οι ανάγκες είναι πολλές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν αφορά τις στολές ούτε τον ατομικό εξοπλισμό. Αφορά τα οχήματα. Πολλά από τα πυροσβεστικά χρειάζονται συντήρηση ή σημαντικές επισκευές, ενώ η αναζήτηση πόρων αποτελεί καθημερινή πρόκληση. «Προτιμώ να βρεθεί κάποιος να φτιάξει τα πυροσβεστικά οχήματα παρά να κάνουν κάποια άλλη παροχή», λέει χαρακτηριστικά ο Σπύρος Καλύβας. «Χάλασε η αντλία ενός πυροσβεστικού και θέλει 5.000 ευρώ για να φτιαχτεί. Ψάχνουμε να βρούμε τα χρήματα, αλλά είναι δύσκολο. Έκκληση, εάν μπορεί κάποιος να μας βοηθήσει».

Οι χορηγίες αποτελούν πολύτιμη βοήθεια, όμως οι άνθρωποι του κλιμακίου επιμένουν στη διαφάνεια. Προτιμούν ο δωρητής να πληρώνει απευθείας τον προμηθευτή ή το συνεργείο που εκτελεί την εργασία, ώστε να γνωρίζει ακριβώς πού αξιοποιείται η προσφορά του. Είναι μια φιλοσοφία που ενισχύει την εμπιστοσύνη και προστατεύει τόσο τους χορηγούς όσο και τους ίδιους τους εθελοντές.

Πρόληψη πριν από όλα

Η κουβέντα στρέφεται αναπόφευκτα στις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών. Οι άνθρωποι της Άνοιξης δεν περιορίζονται στην κατάσβεση. Μιλούν κυρίως για την πρόληψη.

Οι εθελοντές επισημαίνουν την ανάγκη δημιουργίας και κυρίως διαρκούς συντήρησης δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών, τονίζοντας ότι σε ορισμένα σημεία της Άνοιξης η πρόσβαση είναι σήμερα σχεδόν αδύνατη. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρουν το δασάκι κάτω από το Λύκειο, όπου δύο παλαιοί χωματόδρομοι έχουν κλείσει από τη βλάστηση. «Αν ξεσπάσει φωτιά εκεί, δεν μπορείς να επιχειρήσεις», λένε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι δυνάμεις αναγκάζονται να επιχειρούν μόνο από ψηλά, χάνοντας πολύτιμο χρόνο. Παράλληλα, εκφράζουν τον έντονο προβληματισμό τους για τον οικισμό των Αγγέλων, τον οποίο θεωρούν ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία ολόκληρου του Δήμου Διονύσου. Ζητούν καλύτερη σήμανση διαφυγής και ουσιαστικό σχεδιασμό πριν από την αντιπυρική περίοδο, ώστε κάτοικοι και διασώστες να μη βρεθούν αντιμέτωποι με τον πανικό μιας εκκένωσης. Τέλος, υπογραμμίζουν την ανάγκη υπογειοποίησης των δικτύων ηλεκτροδότησης, τα οποία θεωρούν σημαντική αιτία εκδήλωσης πυρκαγιών, αλλά και τη σημασία της συνεχούς ενημέρωσης των πολιτών για τον τρόπο που πρέπει να αντιδράσουν σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

«Πάντα περιμένουμε να γίνει το κακό για να αντιδράσουμε», λένε με εμφανή προβληματισμό. Αλλά αυτή η αντίδραση δεν έρχεται. «Μοιάζει να μη μαθαίνουμε από τα γεγονότα και λάθη του παρελθόντος, από φωτιές που πέρασαν μέσα από αυλές και έκαψαν σπίτια. Εάν είχα ένα μαγνητόφωνο να καταγράφω τις συνομιλίες που ακούμε κάθε φορά που συναντιόμαστε με ένα συντονιστικό όργανο θα έλεγα ότι συζητάμε τα ίδια και τα ίδια. Δεν βελτιώνουμε τίποτα» συμπληρώνει ο Σπύρος Καλύβας.

Οι εθελοντές δεν κρύβουν την απογοήτευσή τους για τη στάση του Δασαρχείου. Θεωρούν ότι οι εγκρίσεις για αντιπυρικές ζώνες, καθαρισμούς και δασικούς δρόμους καθυστερούν υπερβολικά, με αποτέλεσμα οι παρεμβάσεις να γίνονται (όποτε γίνονται) μέσα στην κρίση και όχι πριν από αυτήν. Όπως σημειώνουν, «κάθε χρόνο ακούμε τα ίδια: ότι έπρεπε να είχαν γίνει αντιπυρικές ζώνες. Το θέμα είναι να γίνονται πριν καεί το δάσος, όχι μετά ή να μη γίνονται άναρχα όταν η φωτιά πλησιάζει».

Δέκα λεπτά που έκαναν τη διαφορά

Η πυροσβεστική και τα Κλιμάκια λένε ότι στις δασικές πυρκαγιές τα πρώτα λεπτά είναι καθοριστικά. Και δεν χρειάζεται να το εξηγήσουν θεωρητικά. Οι εθελοντές της Άνοιξης έχουν ένα πρόσφατο παράδειγμα.
Ήταν περασμένα μεσάνυχτα, Παρασκευή 17 Ιουλίου. Η ομάδα βρισκόταν στη βάση της όταν, λίγο αργότερα, ένας εθελοντής πήρε τον δρόμο για το σπίτι του, που βρίσκεται πολύ κοντά στην περιοχή. Από καθαρή σύμπτωση αντιλήφθηκε τους πρώτους καπνούς και ειδοποίησε αμέσως τους υπόλοιπους.

Μέσα σε λίγα λεπτά οι εθελοντές είχαν φτάσει στο σημείο και επιχείρησαν πριν η φωτιά προλάβει να εξαπλωθεί. «Αυτά είναι τα δέκα λεπτά που λέμε», θυμούνται χαρακτηριστικά. «Πέσαμε αμέσως πάνω της.»
Η εστία περιορίστηκε σχεδόν αμέσως. Ένα μόνο δέντρο πρόλαβε να καψαλιστεί και ακόμη και σήμερα παραμένει εκεί ως υπενθύμιση του πόσο λεπτή μπορεί να είναι η γραμμή ανάμεσα σε ένα μικρό περιστατικό και μια μεγάλη καταστροφή. Αν η φωτιά είχε περάσει στο διπλανό δάσος, η εικόνα θα μπορούσε να ήταν εντελώς διαφορετική, θα είχε φτάσει… Εκάλη.

Οι αρχές εντόπισαν και συνέλαβαν τον δράστη μετά από εξέταση βιντεοληπτικού υλικού. Το παράδοξο; Κάτοικοι είδαν τον δράστη, γνωστό στην τοπική κοινωνία, να κυκλοφορεί ελεύθερος τις μέρες που ακολούθησαν.

Το μεγαλύτερο κέρδος

Πριν ολοκληρωθεί η συνέντευξη ζητάμε να μας αφηγηθούν μια ιστορία που θυμούνται περισσότερο από όλες. Δεν επιλέγουν κάποια εντυπωσιακή διάσωση. Ούτε μια μεγάλη πυρκαγιά.
Ο πρόεδρος θυμάται ένα ηλικιωμένο ζευγάρι στη Νέα Μάκρη, του οποίου το σπίτι σώθηκε από τις φλόγες.

«Με αγκάλιασε και μου έδωσε τις ευχές της. Αυτό είναι το κέρδος μου.»

Σταματά για λίγο και συνεχίζει.

«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανταμοιβή από αυτό.»

Είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική στιγμή της συζήτησης. Γιατί, τελικά, πίσω από τις στολές, τα πυροσβεστικά οχήματα και τις επιχειρήσεις, βρίσκονται άνθρωποι που αφιερώνουν αμέτρητες ώρες χωρίς καμία προσδοκία προσωπικού οφέλους.

Μια μικρή ομάδα με μεγάλη ψυχή

Παρότι το κλιμάκιο βρίσκεται καθημερινά δίπλα στην τοπική κοινωνία, οι εθελοντές παραδέχονται ότι πολλές φορές αισθάνονται αόρατοι. «Τα παιδιά παίζουν μπάλα εδώ απέναντι, στο γήπεδο της Άνοιξης, ο κόσμος περνάει κάθε μέρα, αλλά ελάχιστοι θα σταματήσουν να ρωτήσουν ποιοι είμαστε ή τι κάνουμε», λένε. «Όλοι θα μας πουν μπράβο για αυτά που προσφέρουμε, που σώζουμε το περιβάλλον, τα σπίτια και τις ζωές. Αλλά ελάχιστοι θα έρθουν να γίνουν μέλη μας, να βοηθήσουν».

Οι εθελοντές δεν αναζητούν την αναγνώριση· περισσότερο θα ήθελαν οι κάτοικοι να γνωρίσουν από κοντά το έργο τους, να μπουν στον χώρο, να ενημερωθούν και, γιατί όχι, να γίνουν κι εκείνοι μέρος της προσπάθειας.

Έχει πια βραδιάσει και αφήνουμε το κλιμάκιο της Άνοιξης. Στο μυαλό μας δεν μένει μόνο ο χώρος που οι ίδιοι δημιούργησαν ή τα οχήματα που προσπαθούν καθημερινά να διατηρούν επιχειρησιακά.
Μένει κυρίως η εικόνα μιας ομάδας που δεν περίμενε να της δοθούν οι ιδανικές συνθήκες για να προσφέρει.

Τις δημιούργησε μόνη της.

Με επιμονή, προσωπική εργασία και συνεργασία.

Ίσως αυτό να είναι και το στοιχείο που χαρακτηρίζει περισσότερο τους Εθελοντές Πολιτικής Προστασίας Άνοιξης. Δεν περιορίζονται στο να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες όταν εμφανιστούν. Έχουν μάθει να σηκώνουν μανίκια και να χτίζουν λύσεις, κυριολεκτικά και μεταφορικά, με τα ίδια τους τα χέρια.

Και αυτό αποτελεί ίσως το πιο δυνατό μήνυμα που αφήνει αυτή η συνάντηση: ότι ο εθελοντισμός δεν είναι μόνο η στιγμή της φωτιάς. Είναι η καθημερινή επιλογή να δημιουργείς κάτι χρήσιμο για τον τόπο σου, ακόμη κι όταν κανείς δεν σε βλέπει.