Ο ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΜΝΗΜΗ: ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ

Σήμερα είναι ένας χώρος πολιτισμού και συνάντησης. Κάποτε όμως, από το ίδιο σημείο, περνούσε το τρένο που ένωνε τον Διόνυσο με την πόλη. Ο παλιός σταθμός δεν είναι απλώς ερείπια, είναι ένα κομμάτι μιας εποχής όπου η καθημερινότητα κινείτο πάνω σε ράγες.

Και όμως, ήταν ο πρώτος προαστιακός των Βορείων Προαστίων!

Ο παλιός σταθμός του Διονύσου αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά, αλλά λιγότερο γνωστά, ίχνη της σιδηροδρομικής ιστορίας της Αττικής. Συνδέεται με τη λειτουργία του δικτύου σιδηροδρόμων Αττικής που εγκαινιάστηκε το 1885, αν και η επέκταση προς τον Διόνυσο ολοκληρώθηκε αργότερα – περί το 1899, χάρη στη χρηματοδότηση της αγγλικής εταιρίας GRECIAN MARBLES ‘Μάρμορ’ LTD (που το 1897 είχε αγοράσει τα Λατομεία στη Βόρεια πλευρά της Πεντέλης).

Η γραμμή των 9,2 χιλιομέτρων δεν εξυπηρετούσε μόνο τη μεταφορά μεταλλευμάτων, αλλά και την καθημερινή μετακίνηση των κατοίκων. Μέσω της Κηφισιάς, που αποτελούσε βασικό κόμβο, το αρχικά ατμοκίνητο και κατόπιν ηλεκτροκίνητο τρένο έφερνε πιο κοντά τις απομακρυσμένες περιοχές της βορειοανατολικής Αττικής με το κέντρο.

Ο σταθμός του Διονύσου λειτουργούσε ως ενδιάμεσος σταθμός σε μια περιοχή που τότε χαρακτηριζόταν από αγροτική δραστηριότητα και λατομεία, ιδιαίτερα στις πλαγιές του Πεντελικού Όρους. Η παρουσία του σιδηροδρόμου ήταν καθοριστική, τόσο για τη μεταφορά υλικών όσο και για τη διευκόλυνση της καθημερινής ζωής των κατοίκων και των εργατών.

Η διαδρομή προς την Κηφισιά δεν ήταν ευθεία• ήταν μια ήπια κατάβαση μέσα από το Πεντελικό, τη Δροσιά και την Εκάλη που ακολουθούσε το τοπίο. Και κατέληγε εκεί όπου σήμερα οι περισσότεροι περνούν χωρίς να γνωρίζουν ότι κάποτε έφτανε ένα τρένο. Στην περιοχή της Πλατείας Πλατάνου Κηφισιάς, όπου σήμερα οι άνθρωποι κάθονται σε καφέ ή περπατούν χωρίς βιασύνη, βρισκόταν κάποτε ο τερματικός σταθμός.

Αναφορές κάνουν λόγο για το εξής δρομολόγιο: Με εκκίνηση το σταθμό Διονύσου το τρένο κατηφόριζε την Αγίου Γεωργίου (όπου σήμερα υπάρχει και η γνωστή εκκλησία), την Νικολάου Πλαστήρα, τη Λεωφόρο Αθηνών, κατόπιν αριστερά στην οδό Ρόδων στην Εκάλη, την Γεωργίου Παπανδρέου στη Νέα Ερυθραία και τέλος την Στροφυλίου έως την Κηφισιά.

Η σταδιακή ανάπτυξη του οδικού δικτύου και οι αλλαγές στις μεταφορές οδήγησαν στην παρακμή της γραμμής, η οποία έπαψε οριστικά να λειτουργεί το 1938. Μετά την εγκατάλειψη, οι περισσότερες υποδομές χάθηκαν. Μάλιστα, οι ράγες πουλήθηκαν για να αγοραστούν φορτηγά οχήματα για τη μεταφορά του μαρμάρου, ενώ τα βαγόνια που αρχικά χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικίες, με το πέρασμα του χρόνου λεηλατήθηκαν.

Ο σταθμός του Διονύσου, ωστόσο, διασώθηκε. Σήμερα, έχοντας αποκτήσει νέα χρήση ως χώρος εκδηλώσεων, συνεχίζει να αποτελεί σημείο συνάντησης — όχι πια για ταξίδια, αλλά για πολιτισμό και μνήμη.